Chaotyczna - Kraina jednej szansy. O edukacji w Korei Południowej

 Hello!

Czytam zdecydowanie mniej, niż bym chciała, a książek o Korei ostatnio prawie w ogóle - a był czas, że potrafiłam przeczytać i trzy w tygodniu - ale za każdym razem, gdy sięgam po kolejną, przypominam sobie, dlaczego to jest mój absolutnie ulubiony temat! Dziś zapraszam na recenzję książki „Kraina jednej szansy. O edukacji w Korei Południowej”!

Tytuł: Kraina jednej szansy. O edukacji w Korei Południowej
Autorka: Anna Sawińska
Wydawnictwo: Wydawnictwo Czarne

Narracja książki początkowo osnuta jest wokół studiów, jeśli dobrze zrozumiałam odpowiadającym naszym podyplomowym, autorki na stypendium Samsunga w roku 2002. I już tu rodzą się dwie sprawy: rok 2002 był 23 lata temu (względem wydania książki, ukazała się w 2025), więc aktualność informacji może być różna (z tym autorka radzi sobie przytaczając naprawdę dużo aktualnych statystyk), i druga - książka ma wyraźny rys autobiograficzny. Nie jestem fanką autora-bohatera w reportażu, ale rozumiem potrzebę osadzenia na czymś narracji bardziej merytorycznej. Sposób przedstawiania informacji waha się od narracji pierwszoosobowej do narracji bezosobowej, gdy autorka przytacza dane. Ponadto w książce pojawiają się wypowiedzi ekspertów (np. Marcin Jacoby) czy innych osób, które także studiowały w Korei Południowej, a także męża autorki, który jest Koreańczykiem, czy jej znajomej właścicielki hagwonu. Brakuje w niej natomiast głosów uczniów (pojawiają się, ale są to specyficzne przypadki). Tematycznie obejmuje i historię edukacji, i edukację prywatną, i to jak miejsce edukacji dziecka w życiu rodziny wpływa na całe jej funkcjonowanie, i szersze kwestie kulturowe (jak np.: relacje oparte na ukończeniu tego samego uniwersytetu). 

Ciekawym wydało mi się rozpoczynanie opowieści od studiów podyplomowych, bo oczywistym byłoby zacząć chronologicznie - od przedszkola, a być może nawet wcześniej. W tym przypadku zaczynamy od tego, czego autorka doświadczyła bezpośrednio. Natomiast gdy autorka porzuca tę oś - narracja staje się trochę chaotyczna i zaczyna przypominać po prostu zbiór tekstów (które oddzielnie trudno nawet określić reportażami; powiedziałabym, że to takie teksty, które pasowałyby do gazety) wokół szeroko rozumianego tematu edukacji w Korei Południowej. Przyznam, że im dalej w tekst, tym to mieszanie tematów i narracji coraz bardziej mnie irytowało. 

Na pewien czas porzuciłam czytanie, gdy autorka z rozdziału dotyczącego systemu szkolnictwa (dużo danych liczbowych, informacje jakie i kiedy zmiany były wprowadzone itp.), przeszła do rozdziału, w którym opisuje, jak dowiedziała się o swojej ciąży. Żadna książka o edukacji nie potrzebuje, aby znalazło się w niej zdanie "Tonę w rozkosznym cieple mocnych ramion Woo Younga" (s. 107). W tym momencie autobiografizm narracji mnie pokonał. Rozumiem, że teraz - dzięki wprowadzeniu do narracji dziecka autorki - będzie można opisać edukację bardziej chronologicznie (i tak się dzieje w zakresie przedszkola, ale nie dalszej edukacji, więc praktycznie zostajemy z dziurą dotyczącą szkoły podstawowej i średniej), ale można było to opisać bardziej neutralnie.

Książka ma 278 stron (razem z przypisami) i 33 rozdziały, wyliczyłam, że tekst właściwy mieści się na 234 stronach, co daje średnio 7 stron na rozdział - wydaje się, że to raczej niewiele, ale rozdziały w swoich ramach są poprowadzone bardzo sprawnie i konkretnie. W większości, bo na przykład trzystronicowy (słownie trzy strony) rozdział o wizycie autorki z rodziną w Seulskim Muzeum Edukacji, wywarł na mnie dziwne wrażenie - i sposobem narracji, ale chyba nawet bardziej długością. Sprawdziłam sobie i to muzeum to malutka instytucja, ale wciąż - trzy strony na rozdział wydają mi się trochę nieodpowiednie. Ale może też lepiej tak, niż próbować szyć coś na siłę. 

Przy każdym lub prawie każdym koreańskim imieniu i nazwisku występującym w książce pojawia się informacja brzmiąca mniej więcej tak: "wykorzystano sposób zapisu powszechnie stosowany wobec tej osoby". Co dla mnie jest fantastyczną adnotacją, nie rozumiem tylko dlaczego zamiast właśnie robić przypisy, nie przygotować notki na początku książki z tą samą informacją: "Zastosowane w książce sposoby zapisu imion i nazwisk są takie dlatego i dlatego". Podobna rzecz występuje z nazwami uniwersytetów, gdy autorka informuje, że posługuje się nazwami występującymi na ich stronach internetowych. Ale to bardziej uwaga techniczno-organizacyjna niż prawdziwa rzecz, do której można się przyczepić, bo ogólnie przypisy są super i to w ogóle pierwszy raz, gdy spotkałam się z aż tak daleko idącym tłumaczeniem każdej decyzji. (Notabene poprzednia książka autorki - Przesłonięty uśmiech. O Kobietach w Korei Południowej - z 2022 roku nie zawiera ani jednego przypisu i ani słowa wytłumaczenia niczego - ani transkrypcji, ani imion, ani niczego).

Jak wspominałam - książka jest chaotyczna. W swoich ramach rozdziały są bardzo skupione wokół jednego nadrzędnego tematu, ale połączenia pomiędzy rozdziałami są niekiedy po prostu nieistniejące. Trochę szkoda, że książka nie została podzielona na nadrzędne części i dopiero one na rozdziały. W trakcie jej czytania dowiedziałam się i poznałam wiele nowych zagadnień i informacji i ogólnie to jest naprawdę ciekawa pozycja, po którą warto sięgnąć, ale niestety to wrażenie chaosu (i w mniejszym stopniu, ale także jej autobiograficzność) jest przytłaczające. Ponadto mimo wyjaśnienia trudu, jakim jest przejście przez koreański system edukacji nie tylko dla dziecka, ale także dla jego rodziców, a szczególnie matki, książka nie wyjaśnia stwierdzenia z tytułu dlaczego Korea Południowa jest "krainą jednej szansy". Co się stanie, jak nie zdasz? 

Zapraszam na blogaskowego Facebooka oraz moje Instagramy (bookart_klaudia) oraz redaktorskie_drobnostki!

LOVE, M

Kraina jednej szansy - koreańskie bingo

 Hello!

Ostatni raz koreańskie bingo pojawiło się na blogu prawie dokładnie rok temu - 11 listopada 2025 roku badałam tym sposobem książkę Korea Południowa. Ojczyzna k-popu, w której tradycja przeplata się z technologią. A dzisiaj sprawdzam, czy Kraina jednej szansy, aby na pewno jest książką o Korei. Prawdziwa recenzja będzie w kolejnym wpisie!

Tytuł: Kraina jednej szansy. O edukacji w Korei Południowej
Autorka: Anna Sawińska
Wydawnictwo: Wydawnictwo Czarne

Zgodnie z tytułem książka dotyczy Korei Południowej i nawet nie wiem, czy poza wojną koreańską i może jednym zdaniem Korea Północna jest w niej wspominana, więc cała część bingo dotycząca Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej jest usunięta. Z czasem zrobiłam też aktualizację haseł, więc w tym bingo pojawia się ich więcej. W większości przywoływane cytaty to pierwsze pojawienie się danego hasła w książce, ale nie zawsze. A teraz sprawdzamy!

KOREA

Kimchi

„Mało kto słyszał jeszcze o K-popie, koreańskich operach mydlanych, kosmetykach czy nawet kimchi” (s. 8).

Soju

„W głowie mi szumi (...) od wypitego soju, od życia” (s. 185).

Hanbok

„Dzieciaczki wkładają hanboki* i nagrywają filmiki dla rodziców. *Tradycyjny strój koreański” (s. 118). 

Konfucjusz

„(...) Korea Południowa to jeden z ostatnich bastionów patriarchalizmu usankcjonowanego filozofią Konfucjusza” (s. 16).

Hangul (hangeul) i Sejong Wielki

„Między innymi w tym duchu jeden z najbardziej uznanych w historii Korei królów, Sejong Wielki, (...) zaprojektował hangeul, czyli zbiór liter koreańskich” (s. 52).

Nie pojawiają się: Ondol, Kim, Park, Lee to najpopularniejsze nazwiska, Historia o metalowych pałeczkach i Hanok.

 

KOREA POŁUDNIOWA

Czebol

„Pokaźny budżet ma na celu umożliwienie im jak najokazalszego przedstawienia niepowtarzalności czebola - tak w Korei określa się największe rodzinne koncerny” (s. 42).

 

Pali-pali

„Nigdy dotąd się tyle nie kłaniam, nie maszeruję w trybie »ppalli, ppalli« (»szybko, szybko«) (...)” (s. 34).

Hallyu / Koreańska fala. Albo inaczej: spróbować napisać o hallyu i nie napisać o serialu "Winter Sonata" 

Hasło koreańska fala jako takie się nie pojawia, ale pierwszy przywoływany cytat mniej więcej tu pasuje. W tekście autorka przywołuje także inną k-dramę - SKY Castle.

Nadgodziny

Wydaje mi się, że były wspominane, ale nie na tyle bezpośrednio, żeby zaznaczać cytat.

Hoesik

„Te wieczorne spotkania stały się znakomitym preludium do hoesików - firmowych kolacji (...)” (s. 41).

Cud nad rzeką Han

„(...) a Korea Południowa, ze swoim bezprecedensowym rozwojem gospodarczym, określanym mianem »cudu nad rzeką Han« (...)” (s. 14).

Samobójstwa 

„Nieprzerwanie od roku 2011 samobójstwo jest główną przyczyną śmierci osób w wieku od dziesięciu do dwudziestu czterech lat” (s. 197).

Hagwon

„Według niektórych źródeł (1) koreańskie dzieci spędzają ponad szesnaście godzin dziennie w szkole i w prywatnych instytucjach edukacyjnych, zwanych hagwonami” (s. 9).

Kryzys azjatycki 1997

„W roku 1997, kiedy wybuchł kryzys azjatycki (...)” (s. 68).

Zupełnie nie pojawiają się: Metafora o krewetce, Przegrana Polski z Koreą Południową w piłce nożnej w 2002 roku (co mnie bardzo zaskoczyło!).

Podsumowanie: w sekcji ogólnokoreańskiej mamy 5 na 9, w sekcji południowokoreańskiej – 7 oraz dwie połówki na 11, więc powiedzmy że 8 na 11. W sumie 13 na 20. Podsumowując, książka Kraina jednej szansy. O edukacji w Korei Południowej na pewno jest książką o Korei.

Zapraszam na blogaskowego Facebooka oraz moje Instagramy (bookart_klaudia) oraz redaktorskie_drobnostki!

LOVE, M

K-pop 2026 - październik

 Hello!

Kolejny miesiąc za nami i kolejny przed nami - to ten moment, gdy należy zastanowić się, co ciekawego pojawiło się na koreańskiej scenie muzycznej w październiku.

  

Sung Hanbin - UNDEAD

Ta piosenka brzmi jak piosenka, po którą sięgnąłby Key z Shinee i mam to na myśli jako wielki komplement. Bardzo mi się podoba, jest to wszystko bardzo teatralne w takim właśnie znaczeniu, w jakim teatralnych jest wiele wydań Keya.

Płyta DEAD:ALIVE jest fantastyczna! Nie wiem, czy w tym roku coś podobało mi się tak bardzo. Jest bardzo spójna, bardzo trzyma się swojego tematu, ale nie wpada w sidła powtarzalności i tego, że piosenki są nierozróżnialne. Moim numerem jeden jest zdecydowanie Other Side, ale Bloody Gravity też mi się bardzo podoba, ale Through the fire z refrenu i Should I watch my back? z głównego singla też chodziłam i nuciłam.

MEOVV - GO HARD

Mam wrażenie, że Go Hard wpisywało się w trend 2-3 miesiące temu, a ten na dłuższą metę się nie utrzymał. Oraz ogólnie, że są w tej piosence dwa utwory - dobre każdy sobie - ale połączone nie dają tej synergii, na którą można by liczyć. Podobają mi się w zasadzie zarówno zwrotki, jak i refren tylko jako osobne byty. Ale chyba członkinie zespołu wspaniale się bawią, promując tę piosenkę. 

Xdinary Heroes - IMPULSE

Przyznam, że promujący płytę singiel Obsessed with Youth nie wydał mi się szczególnie wyróżniający (to zupełnie spoko piosenka i dobrze się jej słucha, ale nieszczególnie szczególna), ale gdzieś w internecie obiło mi się o oczy, że warto sprawdzić u and me in arguments - i warto! Jeśli waszymi klimatami są nieco mocniejsze brzmienia, to jest banger. A na dodatek ma cały tekst po angielsku. 

I po przesłuchaniu całej płyty jest na niej tylko jedna piosenka, która wydaje mi się nawet słabszym kandydatem na główny singiel i jest to Slashhh! - więc bardzo dobrze, że nim nie jest, ale też wydaje się nie pasować do pozostałych piosenek na tym akurat minialbumie. Bo 5 pozostałych jest super. Ale u and me in arguments jest absolutnie bezkonkurencyjne.

RIIZE - Insomnia

To jest najprawdopodobniej piosenka muzycznie najbliżej Honestly, odkąd RIIZE wypuściło Honestly, a ja jestem wielką fanką tej piosenki. A Insomnia ma do tego dość mroczny i dramatyczny teledysk. Fantastyczna piosenka, warto obejrzeć i posłuchać RIIZE w różnych programach muzycznych.

XIAOJUN - Hey, Somebody

Bardziej podoba mi się wersja Hey, Somebody po chińsku niż wersja angielska, chociaż wciąż uważam, że nie pokazuje ona wszystkich najlepszych stron wokalu Xiaojuna. 

Hey, Somebody i Sky High brzmią jak piosenki-siostry Fly Up RIIZE. To Us to spokojna trochę kołysankowa piosenka, a Wave to utwór, który robi epickie wrażenie od pierwszych sekund i oczywiście jest głęboko emocjonalną balladą (a takie piosenki po chińsku brzmią zawsze wyjątkowo przejmująco).

Zapraszam na blogaskowego Facebooka oraz moje Instagramy (bookart_klaudia) oraz redaktorskie_drobnostki!

LOVE, M

 

Halloween w k-popie

 Hello!

Do tej pory na blogu pojawiły się 3 halloweenowe wpisy, ale tematyczne: jeden z zombie i dwa o wampirach. Powiedziałabym też, że w ten nurt wpisuje się post o dziewczęcym mrocznym koncepcie (który w tym momencie prawie nie istnieje).

Zombie w k-popie
Wampiry w k-popie
Wampiry w k-popie 2 

Dziewczęce podejście do mrocznego konceptu w k-popie

A w tym roku chciałabym potraktować samo Halloween jako k-popowy koncept. Ale właśnie dokładnie Halloween - nie każdy nieco mroczny, horrorowy koncept tylko Halloween jako przebieranki, zbieranie cukierków itp. Bo i ile mrocznych, creppy, horrorowych konceptów w k-popie było sporo, chociaż teraz jest dużo mniej, o tyle halloweenowych jako takich - niekoniecznie. (Jak się kiedyś zabiorę to zrobię wpis o strasznych cyrkach). Jest trochę nagrań typu "próba choreografii" z podtytułem Halloween - i polega to na tym, że członkowie/członkinie zespołów są poprzebierani. Są też pełnoprawne halloweenowe wersje taneczne występów (i tutaj należy wspomnieć ATEEZ i The Black Cat Nero, bo to jest zdecydowanie najczęściej przywoływane w tym kontekście wideo), ale Halloween jako koncept teledyskowy niemalże nie istnieje.

Są dwie wyróżniające się piosenki, ikoniczne dla Halloween w k-popie. Pierwsza to oczywiście:

Married To The Music - SHINee

Ukazała się 2 sierpnia 2015 roku, bo SM nigdy nie miało wyczucia czasu (ale było za to znane ze swoich halloweenowych imprez). Członkowie Shinee tracą członki ciała podczas imprezy halloweenowej, jest to trochę straszne, odrobię obrzydliwe, ale nie za bardzo, trochę jest horrorowo, ale bez przesady. Może impreza halloweenowa miała być weselem. Muzycznie to w sumie lekka, taneczna piosenka. Married To The Music to kultowy teledysk. 

 

 

A druga to:

TT - TWICE

Byłam pewna, że te piosenki dzieli jakaś ogromna przepaść czasowa, ale TT ukazało się 23 października 2016 - nieco ponad rok po Married To The Music. JYP ma zdecydowanie lepsze wyczucie czasu niż SM. Klip zaczyna się od tego, że dzieci przychodzą przebrane po cukierki, więc to, że mamy do czynienia z halloweenową tradycją nie pozostawia wątpliwości. Mamy dynie, mamy przebieranki i nawiązania do różnych dzieł popkultury. Ale nie wiem, czy dzieci ostatecznie dostały swoje cukierki...

 

 

Robiąc ten wpis, dowiedziałam się, że istnieje japońska wersja TT, ale ma ona wakacyjny koncept, bo wyszła w czerwcu. 

ITZY - Boys Like You

JYP po 6 latach udowadnia, że znów ma najlepsze wyczucie czasu i 23 października 2022 pierwsza anglojęzyczna piosenka ITZY została wypuszczona z teledyskiem dziejącym się na imprezie halloweenowej. Co bardzo pasuje do całego kontekstu. (Plus pisałam już kiedyś o tym klipie - Szekspir w k-popie 5). 

 

PIXY - Trick or Treat

To piosenka wydana w grudniu 2022 roku, chociaż czytałam, że miała ukazać się pod koniec października, ale ze względu na zmiany składu zespołu, jej premiera została przesunięta. Klip, który wyszedł do piosenki, nie jest teledyskiem per se, ale nazywa się film koncepcyjny - a konceptem jest bezsprzecznie Halloween. W wideo mamy poprzebierane członkinie zespołu z dyniowymi koszyczkami.

Gdy pracowałam nad tym wpisem, coś mnie tknęło i przypomniałam sobie o jednej ważnej sprawie - 29 października 2022 roku w Itaewon w Seulu doszło do wybuchu paniki podczas zorganizowanej tam imprezy halloweenowej, w wyniku czego zginęło aż 159 osób. Pamiętam, jak czytałam pierwsze doniesienia i jak wydawało się to absolutnie nieprawdopodobne i że ogólnie to niemożliwe. 

 

Snowy Summer - CLOSE YOUR EYES

Konceptem i piosenki, i teledysku jest Boże Narodzenie w lipcu (piosenka wyszła 9 lipca 2025) tyle, że w wykonaniu nic się nie zgadza, bo to wyraźnie i jedynie słusznie powinno być Halloween! Jest strasznie, członkowie zespołu giną, są duchy, horrory i inne takie. A muzycznie jest wesoło, są nawet dzwonki, które mogą kojarzyć się tylko i wyłącznie z Bożym Narodzeniem. Ale wiecie co? To halloweenowe Boże Narodzenie w środku lata działa, przy czym na koniec członkowie zespołu przechodzą na drugą stronę... 

 

Honorable mentions - Really Bad Boy Red Velvet czeka na wpis wilkołakowy, ale są tam dynie i wyraźnie halloweenowe dekoracje. Grace wydała w 2016 roku piosenkę Trick or Treat, ale oprócz cukierka albo psikusa w tytule nie ma ona wiele wspólnego z Halloween.

 

Naprawdę spodziewałam się, że Halloween jako takiego będzie więcej, a na dobrą sprawę tak naprawdę mamy 4 klipy, ale przynajmniej temat omówiony i zamknięty!

 

Zapraszam na blogaskowego Facebooka oraz moje Instagramy (bookart_klaudia) oraz redaktorskie_drobnostki!

LOVE, M

 

Białokurpiowski kulik

Hello!

Wygląda na to, że październik naprawdę będzie miesiącem, w którym co drugi wpis jest o tym, co wyszyłam - a i tak to nie są projekty, które robię na bieżąco, tylko takie, które wracają do mnie z konkursów. Przy dobrych wiatrach i jak nie zapomnę rzeczy, które zrobiłam w tym miesiącu zobaczycie za pół roku... 

Do tematu robienia makatek przymierzałam się od początku roku, bo wyczaiłam, że będzie konkurs - jeszcze nie był ogłoszony, ale organizatorzy dostali pieniądze na jego przeprowadzenie z ministerialnego projektu. Wyczajanie konkursów to jeden z elementów tego, że wysyłanie na nie swoich prac, to moje hobby. Ale zanim konkurs, o którym myślałam, został ogłoszony, wpadłam na kolejny, którego tematem też były makatki. I miał on jakiś niesamowicie krótki czas zgłaszania prac, ale wymyśliłam, zrobiłam i zgłosiłam.

Makatka miała zasadniczo łączyć trzy elementy: kulika wielkiego (to taki ptak objęty ścisłą ochroną), haft białokurpiowski i hasło dotyczące ochrony wspominanego ptaka. Kształt ptaka do wyszycia nie był za trudny do wymyślenia i narysowania, więcej problemu sprawiło mi wymyślenie, jak zrobić przejścia kolorów, a najwięcej wymyślenie, jak wyszyć charakterystyczne nieco ciapkowane upierzenie kulika. Efekt nie wyszedł do końca, jaki chciałam (powinnam była jednak zrobić to jaśniejszą muliną), ale gdy to koncypowałam, wydawało się, że to najlepsze rozwiązanie. 

Hasło wymyśliłam po intensywnym szukaniu i czytaniu informacji na temat kulika wielkiego, a wena uderzyła mnie, gdy przeczytałam, że na dziób tego ptaka mówi się szabla/szabelka. Dalej ułożyło się prawie samo - chociaż jak przypuszczam rację ma tu Kapuściński ze swoim „Żeby napisać jedno własne zdanie, trzeba przeczytać tysiące cudzych”, a być może mam jakiś nieodkryty copywriterski talent. W każdym razie to raczej nie przyszło jednak samo, a fakt, jakie studia skończyłam, ile czytam i że pracuję przy książkach/tekstach także sprawił, że wymyślanie hasła nie było najtrudniejszym etapem pracy przy tej makatce. 

Ostatnim elementem tej pracy jest haft białokurpiowski. O którym w zasadzie nie mam pojęcia i robiłam to wszystko na czuja i na podstawie tego, co widziałam. Haft Kurpi Zielonych nie jest mi obcy, jest też zwyczajnie łatwiejszy, nawet w swoich kwiatowych przejawach, natomiast haft Kurpi Białych jest niezwykle bogaty, ale jeszcze bardziej zwyczajnie niesamowicie gęsty. Etnograficznie i geograficznie jest mi też zwyczajnie bliżej do Kurpi Zielonych, a z tradycjami Kurpi Białych nie mam na co dzień kontaktu. Na szczęście miałam dostęp do strojów - a dokładniej koszul - zdobionych haftem białokurpiowskim, więc chociaż tak mogłam na żywo sobie coś podpatrzeć. Ale jeśli chodzi o wzory najwięcej pomógł mi jednak internet. 

Wyszycie rogów i tych półkoli na dole było trudne. W pewien sposób trudniejsze niż sądziłam, bo byłam przekonana, że powinnam wyszywać dwiema nitkami muliny i nieco za późno zorientowałam się, że spokojnie mogłabym robić to normalnie trzema. Pominę już szczegóły, ale naprawdę nabawiłam się niemalże siniaków na czubkach palców od trzymania igły i przebijania materiału. Był taki moment, że palce bolały mnie tak bardzo, że rozważałam poproszenie brata, aby to za mnie dokończył, ale udało mi się to zrobić samej. (Bo początkowo bardzo się spieszyłam, ale potem mogłam już spokojnie to sobie dokończyć). 

Ostatecznie jak na pierwsze podejście do czegoś takiego, próbę uważam za całkiem udaną, ale nie sądzę, abym w najbliższym czasie robiła coś podobnego (przynajmniej jeśli chodzi o elementy haftu Kurpi Białych, bo w temacie makatek z ptakami istnieje pewien pomysł, co z tym dalej robić). 

Zapraszam na blogaskowego Facebooka oraz moje Instagramy (bookart_klaudia) oraz redaktorskie_drobnostki!

Pozdrawiam, M

 

Ze swadą - Oślizgłe macki, wiadome siły. Historia Ameryki w teoriach spiskowych

 Hello!

Wspominałam nie raz i nie dwa, że temat spisków i teorii spiskowych bardzo mnie interesuje. Oczywiście nie w znaczeniu, że w nie wierzę, ale ogólnie jako istniejący w przestrzeni głównie medialnej - choć nie tylko - temat. A pokazywanie argumentów, dlaczego teorie spiskowe nie są prawdziwe, to fantastyczny kontent do słuchania i oglądania. I w ten temat wpisuje się książka, o której dzisiaj kilka słów.

 Jedyna w swoim rodzaju, pasjonująca podróż przez historię Stanów Zjednoczonych ukazaną przez pryzmat teorii spiskowych, na których został zbudowany ten kraj. Amerykanista i historyk, współtwórca popularnego i nagradzanego Podkastu amerykańskiego Piotr Tarczyński wnikliwie analizuje bardziej i mniej popularne teorie spiskowe – od Illuminatów, przez Watergate, po QAnon – i pokazuje, jak nierozłącznie związane są z nimi kultura i popkultura. Z erudycją i humorem opowiada o tym, jak przy pomocy nierealnych scenariuszy Amerykanie tłumaczą sobie rzeczywistość.

Tytuł: Oślizgłe macki, wiadome siły. Historia Ameryki w teoriach spiskowych 
Autor: Piotr Tarczyński
Wydawnictwo: Wydawnictwo Znak Literanova

To jest potężna książka - ma prawie 500 stron treści właściwej i około 40 stron przypisów (ale jest też sporo przypisów merytorycznych przy tekście głównym, bo te bibliograficzne znajdują się na końcu książki; i jak zazwyczaj raczej nie lubię takiego rozwiązania, tak tutaj mi nie przeszkadzało) - a spokojnie mogłaby być jeszcze obszerniejsza. I to nie tylko w kontekście mojego pierwszego i w zasadzie jedynego poważnego problemu z jej czytaniem, czyli że aby dobrze ją zrozumieć i móc sobie poukładać pewne rzeczy należy znać "normalną" historię Stanów Zjednoczonych. To był mój problem nawet nie w pierwszym rozdziale, ale bardziej w drugim i trzecim, gdy miałam wrażenie, że nieznajomość takiej bazowej historii USA w omawianym czasie trochę uniemożliwia mi wpasowanie tego, o czym pisze autor w szerszy kontekst. Im bliżej współczesności tym stawał się to mniejszy problem, ale wciąż - aby czytać tę książkę trzeba trochę wiedzieć o Stanach. 

Pomijając to - czyta się ją fantastycznie. Jeśli jesteście fankami/fanami Podkastu amerykańskiego to na pewno spodoba wam się ta lektura i jeśli jeszcze po nią nie sięgnęliście, to powinniście zmienić to jak najszybciej. W książce są nawet nieciekawe ciekawostki, ale i takie jak najbardziej ciekawe też są, a całość napisana jest z wielką swadą. Przy czym jak tytuł sugeruje - jest to lektura specyficzna, ale podana w bardzo przystępny sposób. I zgodnie z tym, co jest w opisie tej książki, pokazuje - ku mojemu być może naiwnemu zaskoczeniu - że te teorie spiskowe są wręcz wplecione w tkankę Ameryki i gdy ma się przed sobą taki historyczny przegląd amerykańskiego myślenia spiskowego, to nagle jakby całe USA nabiera większego sensu. Nie w logicznym znaczeniu tego określenia, ale takiego, że nagle wiadomo skąd im się pewne rzeczy mogą brać - nawet jeśli tak naprawdę tego sensu nie posiadają. Ogólnie jest to naprawdę ciekawa, zaskakująca i wciągająca lektura.

Wracając do kwestii tego, jak obszerna jest to książka - mam wrażenie graniczące z pewnością, że była ona jeszcze dłuższa i spędzono trochę czasu decydując, czy ją skracać, czy dzielić na dwie. Wygrała pierwsza opcja - i wspominam o tym dlatego, że są w lekturze momenty, gdy widać, że akapity nie do końca się ze sobą łączą i coś musiało być usunięte, bo w kontekście tego, jak napisana jest cała reszta, mało prawdopodobnym wydaje się, aby tak nagle styl autora się zmienił. Ja sama nie miałabym nic przeciwko, aby książki były dwie. Myślę, że dwa razy po 350-370 stron to też byłoby rozwiązanie, a materiału na pewno by nie zabrakło.

Ogólnie - jeśli czujecie, że USA, a szczególnie historia USA, to wasz temat i chcielibyście poznać podejście do niego z niezbyt oczywistej, zupełnie innej strony, to zdecydowanie lektura dla was. 

Zapraszam na blogaskowego Facebooka oraz moje Instagramy (bookart_klaudia) oraz redaktorskie_drobnostki!

Pozdrawiam, M

 

Veritas

 Hello!

W czerwcu wspominałam o tym, że od kilku lat moim hobby oprócz samego wyszywania jest także wysyłanie moich prac na różne konkursy i ostatnio jedna z moich prac wróciła z konkursu, więc chciałam ją pokazać, bo wspominałam też kiedyś, że jeśli nie robię tego na bieżąco, to potem mam zaległe prace do opublikowania i o nich zapominam.

Jeśli ktoś mnie zna, to fakt, że postanowiłam wysłać pracę na konkurs zatytułowany „IN VINO VERITAS”, a tematem tegorocznej edycji było „Człowiek i wino – rytuały, gesty, praca, satysfakcja”, to mógł się bardzo zdziwić, bo w zasadzie jestem abstynentką i od alkoholu i wszystkiego, co z nim związane staram się trzymać jak najdalej się da. Ale gdy wypatrzyłam ten konkurs, to wymyśliłam też trochę przewrotny wzór i postanowiłam go wykonać. 

Musiałam tę pracę jakoś zatytułować, więc nazwałam ją "Rytuał prawdy". I jak widzimy po lewej stronie mamy stukające się w toaście kieliszki, ale po prawej w lustrze są one stłuczone, rozbite, a płyn wypływa wręcz z ram obrazka. Wydaje mi się, że to dość prosty i przemawiający do wyobraźni obrazek. Całkiem jestem dumna z jego koncepcji.

Co zaś do wykonania - w internecie jest zaskakująco niewiele wzorów z pochylonymi kieliszkami, a jeszcze mniej z naprawdę niewielkimi kieliszkami, więc opracowanie odpowiedniego kąta i wysokości, na której powinny się one znajdować zajęło mi naprawdę bardzo dużo czasu. Wino w tych kieliszkach wyszyłam trzema różnymi kolorami czerwonej muliny (jednym kolorem dosłownie po 5 krzyżyków), ale efekt jest tego warty. Kieliszek nad winem jest wyszyty jedną nitką muliny. Liść winorośli (ciekawostka - to wzór liścia z wyszywanki Lisia rodzina nawet nie przypuszczałam, że tak może pasować!) wyszyłam czerwoną błyszczącą muliną. 

A teraz gwóźdź programu, czyli lustro. To był pierwszy i ostatni raz, gdy wyszywałam tymi srebrnymi nićmi, a przynajmniej nigdy w życiu więcej nie podejmę się wyszycia więcej niż 10 krzyżyków na jednym projekcie. Nie tylko samo wyszywanie na czarnej kanwie było niesamowicie trudne z powodu jej koloru i wielkości (czy raczej małości) krzyżyków, to także było fizycznie ciężkie, bo nić była sztywna i wymagała mocnego wbijania się w materiał. Kanwa co prawda ma dziurki, ale już na zbiegu krzyżyków, gdy przez jedną musiała przejść więcej niż jedna nić, naprawdę wymagało to wysiłku fizycznego. A jeszcze założenie tej nici na igłę, to też była zabawa, której nie polecam. Do tego sporo tej nici się marnowało, bo bardzo się rozwarstwiała w miejscu załamania na igle, więc jak się igła ułożyła w jednym miejscu, to musiała w nim zostać - nie można jej było przesunąć, bo dalsza część nici nie nadawała się już do wyszywania - a trzeba jej było zostawić kilka centymetrów, żeby igła nie spadła.Samo to lustro robiłam chyba więcej niż tydzień, a potem kolejny bolała mnie cała prawa dłoń. Ale lustro wyszło jak się patrzy. 

Na jego ramie też jest pewna ciekawostka, której niestety nie widać tak dobrze, jakbym chciała. Powinnam ją była zrobić tym brązowym, który jest w środku, a zdecydowałam się na ciemniejszy. W każdym razie rama dokoła jest wyszyta węzełkami francuskimi czy jak kto woli supełkami. Bo jak wymyślać, to wymyślać.Ostatni punkt programu - wino/krew 3D. Nitki na obrazku są po prostu przełożone przez materiał i potem wychodzą z tyłu ramki, a te z przodu są przyklejone do szybki na wikol. Praca ma też passe-partout, choć przyznaję, że zazwyczaj bardzo, bardzo, bardzo go nie lubię, ale tutaj jest czarne i naprawdę sprawiło, że cały obrazek wygląda na dużo elegantszy. Miałam też pomysł, aby zrobić go z szarego błyszczącego papieru lub papieru srebrnego (bo mam taki prawie lustrzany), ale wyglądało to kiczowato. 

I na koniec - jak pisałam we wspominanym na wstępie wpisie, nie lubię, gdy dyplomy/podziękowania przychodzą z błędami w nazwisku, a tutaj też się tak zdarzyło. Dostałam bardzo ładny, personalizowany list z podziękowaniem wzięcia udziału w konkursie, ale niestety wkradł się błąd w moim nazwisku. Mam też wrażenie, że praca mogła być wyjmowana z ramki, bo na materiale i papierze widać o wiele więcej syfów, niż było, gdy pracę wysyłałam, ale może to być też wina samej ramki, może jakieś drzazgi czy coś się z niej ukruszyło. 

Teraz praca wraca do szuflady, bo nie mam dla niej zupełnie innego zastosowania. 

Zapraszam na blogaskowego Facebooka oraz moje Instagramy (bookart_klaudia) oraz redaktorskie_drobnostki!

Pozdrawiam, M

 

Warto - Lalka (film)

 Hello!

Przy recenzji netfliksowej Lalki wspominałam o tym, co pamiętałam z jej omawiania w szkole i na studiach, a oglądając ten film coś sobie uświadomiłam - że w tym bardzo analitycznym, rozkładającym na czynniki pierwsze interpretowaniu tego dzieła zupełnie zapomniałam, jak w zasadzie bardzo smutna jest to lektura. Nie jest to natomiast coś, o czym można zapomnieć, oglądając ten film, bo on cały czas jest głęboko smutny. I niekiedy głęboko niepokojący (nie sądziłam, że Marcin Dorociński może wyglądać aż tak przeraźliwie); choć nie są to odczucia, które się w tym obrazie przecinają.

Jest w tej adaptacji Lalki coś takiego, co sprawia, że mimo pełnej świadomości, że w wybranych fragmentach jest to niemal jeden do jednego przeniesienie treści książki, widz - a przynajmniej ja - ma wrażenie, że Wokulski może się jednak opamięta, zrozumie, nie sprzeda sklepu, a nawet gdy już go sprzedał - jego opowieść pójdzie w inną stronę. Nie idzie. 

Poważnie zastanawiam się, czy nie zatytułować tego tekstu „Maturzyści uratowani!”, ale jeszcze pomyślę. W kontekście netfliksowej Lalki widziałam głosy, że uważanie, że maturzyści nie będą potrafili odróżnić treści książki od serialu to podważanie ich inteligencji, ale to nie do końca o to chodzi. Ten problem mogą mieć wszyscy (przypomnijmy sobie serial The Crown, który jest chyba jeszcze lepszym przykładem tego zjawiska, bo opowiada fabularyzowaną historię prawdziwych ludzi), bo obrazy zazwyczaj bardziej przemawiają do wyobraźni i łatwej się je zapamiętuje. Tyle tylko że dla większości ludzi Lalka nie jest tekstem użytkowym, z którego znajomości są oceniani, a w przypadku maturzystów tak właśnie jest. Więc nie chodzi tu o ich inteligencję, a o ogólne mechanizmy ludzkiej pamięci i co z tego wynika. I należy też napisać, że to jest dwu i półgodzinny film, a książka w zależności od wydania może mieć i 600 stron, więc oczywiście, że wiele wątków ten film pomija. Więc wciąż należy ją przeczytać.

Co mi się ogromnie podobało w filmowej Lalce to montaż i muzyka. Muzyka bardzo podkreślała ten ogólnie smutny nastrój tego obrazu. Momentami była też wręcz bardziej... monumentalna, niż człowiek spodziewałby się w ekranizacji powieści realistycznej (i pasowałaby do ogromnego otwartego fantastycznego świata; widziałam też, że niektórzy określają ją wręcz jako pompatyczną - ja bym tak nie powiedziała, ale rozumiem, skąd bierze się to wrażenie). Podobno montaż w filmie jest jak korekta w książce - nie powinno być go widać i nie powinien zwracać na siebie uwagi, bo jeśli to robi, to istnieje szansa, że z powodu jakiejś wpadki lub usterki. Nie tutaj. Tutaj zwraca uwagę, bo jest taki zmyślny i pasujący - tu przejście na otwartych drzwiach, tu na ogniu, tu bardzo pasująca dynamiczna sekwencja montażu równoległego. 

A teraz trochę o tym, co mi się nie podobało. Zaczynając od spraw mniejszych - stroje Wokulskiego, a w zasadzie strój, bo wydaje się, ze chodzi on przez calusieńki film w jednym szarym płaszczu. Bardzo na plus za to stroje Kazimiera Wąsowskiej. (A zupełnie na marginesie: Jakież Borys Szyc ma niesamowicie niebieskie oczy, niesamowicie). Dwa. Przyznam też, że dużo lepiej oglądało mi się pierwszą godzinę i 10 minut tego filmu niż resztę. Wiem, że wielu osobom podobała się sekwencja w Paryżu, ale mi wydało się, że film traci w niej narracyjną siłę rozpędu. Znaczy ona też wyraźnie podział filmu na dwie części. Ona lub moment gdy Wokulski kupuje kamienicę, Miałam wrażenie, że do tego czasu Wokulski niejako się rozpogadzał po dramacie, którego był świadkiem na wojnie, a po zakupie kamienicy i po powrocie z Paryża znów zatapia się on w rozpaczy. A na pewno w ciemności i film nie jest pod tym względem subtelny, bo liczba scen nocnych, nagrywanych w ciemnych wnętrza zwiększa się o jakieś 1000%. I pozostając w temacie subtelności. Nie pamiętam słowo w słowo tekstu Lalki, ale nie wydaje mi się, że było on aż tak łopatologiczny, jak momentami są dialogi w tym filmie. Ewentualnie jest to kwestia tego, że te teksty nie wydają się tak kuriozalnie proste, gdy są napisane, natomiast wypowiadane sprawiają wrażenie tego, że ktoś bardzo wątpi w inteligencję widza (tym bardziej, że chyba każdy - nawet osoby, które Lalki nie czytały - ma jakieś pojęcie o fabule i głównych tematach tej książki).

Ten film sprawił też, że zaczęłam się zastanawiać, czy jeśli pani Meliton nie dałaby Wokulskiemu spokoju i nie zainteresowała się jego zainteresowaniem Izabelą, to czy cały ten ambarans nie skończyłby się dla wszystkich zainteresowanych lepiej. Wokulski by sobie wzdychał z daleka i nikomu nie musiałby niczego udowadniać, a Izabela w sumie pewnie i tak skończyłaby w klasztorze, bo inne okoliczności jej życia by się zmieniły. 

Pracuję w instytucji, której częścią jest kino, więc w pracy, ale i po pracy, rozmowy o Lalce pojawiały się często i wiele z nich streścić można w następujący sposób: „Byłaś/eś już na Lalce? Nie? To idź, bo warto”. I z tym idź, bo warto i ja was zostawiam.

Zapraszam na blogaskowego Facebooka oraz moje Instagramy (bookart_klaudia) oraz redaktorskie_drobnostki!

LOVE, M

I tyle – Odyseja

 Hello!

O filmie Odyseja powiedziano i napisano już chyba wszystko. I jestem pod wrażeniem, że można było z niego wyciągnąć aż tyle tematów do dyskusji, bo...

Nie chcę napisać, że Odyseja mi się nie podobała albo że to słaby film - bo to zupełnie nieprawda. Podobała mi się i to fantastyczny filmowy film. Natomiast nie wiem, czy obiła wam się o uszy lub oczy recenzja tego filmu autorstwa Emily Wilson - tłumaczki, z której przekładu Odysei czerpał reżyser filmu Christopher Nolan. Gdy po entuzjastycznych recenzjach i wyniku finansowym dowiedziałam się o jej opinii o filmie, sądziłam, że jej opinia była dosyć surowa, ale po seansie - choć sama nie użyłabym tak mocnych słów i nie zgadzam się ze wszystkimi jej stwierdzeniami - doskonale jej opinię rozumiem.

Dla mnie samej największym problemem tego filmu było to, że prawie nie wywołał we mnie żadnych emocji. Gdyby nie niektóre nakręcone w bardzo horrorowym stylu sceny, które jakoś były niepokojące, ciekawe i gdy teraz o tym myślę, to właściwie tylko je pamiętam, to ogólnie byłby to taki bardzo neutralny emocjonalnie - pod względem samego odbioru wizualnego - seans.

Filmowa Odyseja nie jest do końca achronologicza, ale jest dość poszatkowana. Nie przypominałam sobie przed seansem mitu o Odyseuszu ani Odysei jako takiej, więc nie jestem pewna, jak taki sposób dzielenia opowieści ma się do wersji zapisanej przez Homera. Filmowo to jakoś pomaga utrzymać uwagę widza, choć rozbija narrację. 

Przy czym należy pamiętać, że ten film ma prawie 3 godziny (a w kinie siedzi się nawet więcej, z zegarkiem w ręku reklamy i zwiastuny trwały 20 minut) i jeśli czytaliście, że tego czasu trwania nie czuć - to mimo wszystkich zastrzeżeń - to tak właśnie jest. Ten film się po prostu ogląda i ogląda, i ogląda. Wbrew wszystkiemu on się wcale nie dłuży i nie jest nużący. 

A teraz może jakieś prawdziwe pozytywy - bardzo podobał mi się Tom Holland w roli Telemacha. Wypadł bardzo uroczo i pasował do tej roli. Podobają mi się też koncepcje interpretacyjne dotyczące tego, że Odyseusz w jakimś stopniu po całej wojnie cierpiał na PTSD; choć jednocześnie w filmie są sprzeczności dotyczące konstrukcji postaci i charakteru Odyseusza. Naprawdę podobało mi się to zrozumienie, że tym strasznym ludem morza, który terroryzował wybrzeża byli, jeśli nawet nie tylko żołnierze pod wodzą Odyseusza, to ogólnie żołnierze wracający spod Troi, bo po takim doświadczeniu nie można wrócić takim samym. Była to też trochę filmowa opowieść o tym, że zwycięzcą jest ten, kto jako ostatni złamie prawa gościnności, a nie ten, kto w ogóle ich nie złamie, bo ważniejsze jest to, żeby ostatecznie wyjść na szczycie. Jest to na pewno film, nad którym można się zastanawiać i go analizować, ale jednocześnie niekoniecznie trzeba, bo można po prostu na niego patrzeć i obserwować, co robią bohaterowie.  

Aby zobaczyć ten film prawie jak reżyser nakazał wybrałam się z bratem do Warszawy do sali imax i powiem tak - jak się wchodzi na tę salę to można niemalże dostać lęku wysokości. Co prawda nie jest to aż takie wrażenie, jak na przykład w Teatrze Muzycznym w Gdyni, ale ten wielki prawie kwadratowy i lekko zaokrąglony ekran kinowy jest początkowo trochę trudny do objęcia. I przyznam też, że oglądając, prawie cały czas zastanawiałam się, jak zupełnie inaczej ten film musiał wyglądać na normalnym ekranie i jak wpływało to na jego odbiór. Jednocześnie, co mnie zaskoczyło, to fakt, że jakość dźwięku nie przystawała trochę do takiej sali i takiego ekranu - to znaczy była ona dobra, ale nielepsza niż jakość dźwięku w kinie w moim mieście. Co do samej muzyki, to na palcach jednej ręki można policzyć momenty, w których zwracała ona na siebie szczególną uwagę widza - i były to bardzo podobne typy scen, gdy muzyka robiąc się coraz głośniejsza, szybsza, bardziej intensywna podkreślała to, że dana scena zbliża się do punktu kulminacyjnego. I tyle. 

Także Odyseja jest filmowym filmem, wywołała mnóstwo dyskusji, ale dwa miesiące później nikt już o niej nie mówi, a już szczególnie nikt nie mówi o niej w Polsce - bo w Polsce mamy obecnie tylko jeden temat i jest to oczywiście Lalka. I jeśli dobrze pójdzie to moje wrażenia z filmowej wersji przeczytacie już w następnym wpisie.

Zapraszam na blogaskowego Facebooka oraz moje Instagramy (bookart_klaudia) oraz redaktorskie_drobnostki i wracam do regularnego postowania!

Trzymajcie się, M

 

Miodobraniowa książka

 Hello!

Dziś chciałam pokazać wam pracę, którą przygotowałam na konkurs, którego rozstrzygnięcie było w lipcu, a w niedzielę praca do mnie wróciła po wystawie i mogę omówić jej szczegóły!

Ten napis to chyba pierwszy i jedyny raz, gdy wyszywałam coś koralikami - i chyba też ostatni. Jestem całkiem zadowolona z efektu, ale proces był trudny. Dysproporcja pomiędzy pracą a efektem jest jednak na niekorzyść efektu, więc z haftu koralikowego w przyszłości rezygnuję.

Książka otwiera się na strasznego niedźwiedzia... człekokształtnego. Zaprojektowanie tego niedźwiedzia było bardzo trudne i mimo przeprojektowywania, rysowania, zastanawiania się, jak to zrobić lepiej i tak wygląda on trochę jak człowiek w kostiumie niedźwiedzia wyglądający zza drzewa.

 

Bartnik bartnikiem, ale moją absolutnie najbardziej ulubioną stroną w całej książce zdecydowanie jest ta z mini plastrem miodu oraz pszczołami. Wykonanie jej było też o wiele, wiele, wiele łatwiejsze, niż się spodziewałam i poszło mi wręcz niesamowicie sprawnie. Bo po pierwsze była to jedna z pierwszych – jeśli nie pierwsza rzecz – którą wyszywałam na czarnej kanwie, a po drugie – jest ona zrobiona pojedynczą nitką błyszczącej jasnożółtej nici. Myślę, że zrobię sobie jeszcze taki obrazek po prostu do ramki, bo efekt jest fantastyczny, a wysiłek względnie niewielki.

Jak widać postanowiłam mocno korzystać z mojej czarnej kanwy i wymyśliłam sobie projekt bartnika-kosmity. Oczywiście jest to inspirowane autentycznym białym strojem ochronnym pszczelarzy. 

Ale strona obok z większymi oknami plastra miodu nie była wyszywana na kanwie tylko na bardzo delikatnym czarnym materiale, który znalazłam gdzieś w szafce z maszyną do szycia. Nikt mi nie kazał tego robić, mogłam to była wyszyć jak człowiek na kanwie, ale nie - chciałam spróbować czegoś nowego. Każda komórka jest wyszyta inaczej - od dołu: haft płaski sześć trójkątów plus pojedyncze żółte koraliki, haft płaski/atłaskowy od góry do dołu pojedyncze nitki ciemnożółtej cienkiej włóczki, różnokolorowe węzełki francuskie, ścieg koszykowy dwukolorowy, pomarańczowy ścieg łańcuszkowy oraz próba zrobienia ściegu, którym popularnie wyszywa się lawendy lub pszenicę, który nie do końca wyszedł, jak chciałam.

I koniec! Minilas oraz bartnik na prawdziwym drzewie! To znaczy na drzewie stworzonym przeze mnie z gałązek. Pamiętam jak je przyszywałam, bo akurat były zawody w łyżwiarstwie figurowym. I może chwila o samych bartnikach - jak widać mam jeden szablon człowieka na drzewie - to znaczy bartnika na barci. Barć to taki ul tylko w drzewie. (Ul w znaczeniu miejsca dla pszczół). Bartnictwo było bardzo popularne na Kurpiach, a i teraz też tradycje bartnicze są zachowywane, chociaż mam wrażenie, że mówi się o nich mniej niż o kurpiowskim rękodziele. W internecie są dwa popularne wizerunki bartnika i prawie żadnych zdjęć, a na pewno nie ludzi w strojach kurpiowskich. To może wydawać się łatwe, ale opracowanie wzoru na haft krzyżykowy takiego człowieka na drzewie, było bardzo trudne. Narysowałam ze stu patyczaków, potem starałam się nadać im objętość i proporcje, następnie jakoś zaprojektować to, jak powinien układać się strój (możecie zauważyć, że bartnik brązowy jest nieco tęższy, ma za to dwie szczupłe nogi i to z jednej strony drzewa; bartnik czerwony ma jedną nogę, ale na spodniach ma też ozdobny lampas); moi bartnicy siedzą też na naprawdę potężnych deskach, a z tego co wiem, powinno to być dużo, dużo mniejsze. Z ciekawostek dotyczących samych wyszywanej - koszyk pierwszego bartnika jest 3D, wypleciony w bólach przeze mnie z dwóch włóczek, dwaj pozostali mają koszyki wyszyte, ale za to wszystkie liny naprawdę oplatają drzewa lub on nich odchodzą (teraz się zastanawiam, czemu nie oplotłam drzewa gałązkowego, bo mogłam - a nawet powinnam - to była zrobić).

Niestety nie udało mi się zdobyć za tę pracę żadnej nagrody, ale mam nadzieję, że nawinie się jeszcze jakiś konkurs, aby ją wysłać i gdzieś pokazać.

Zapraszam na blogaskowego Facebooka oraz moje Instagramy (bookart_klaudia) oraz redaktorskie_drobnostki i wracam do regularnego postowania!

Trzymajcie się, M